Nieuws

Opel-fietsen bestaan 130 jaar

05 september 2016
Door Redactie
Het is een bijzonder jaar voor de fiets, want Opel viert de 130ste verjaardag van zijn fietsenproductie. Die speelde een sleutelrol in de groei van het merk vlak na de oprichting van het bedrijf. Nadat Opel in de lente van 1886 de eerste hoge bi met groot voorwiel en klein achterwiel bouwde, groeide het bedrijf in de jaren 20 uit tot de grootste fietsen­fabrikant ter wereld. Zelfs de economische crisis van 1929 riep geen halt toe aan de succesvolle fietsenhandel. Toch besloot Opel in december 1936 dit bedrijfsonderdeel te verkopen aan de Duitse fietsen- en autofabrikant NSU, zodat het bedrijf zich volledig kon toeleggen op autoproductie.

Het duurde ongeveer 75 jaar voor Opel zijn aandacht weer naar de fiets richtte – of toch een beetje. De autofabrikant uit Rüsselsheim introduceerde met de RAD e in 2012 een milieuvriendelijke ontwerpstudie die een brug sloeg tussen de traditie uit het verleden en het heden. De elektrische fiets was tegelijkertijd een visie op de fiets van de toekomst. In dit tijdperk van verstedelijking en alternatieve mobiliteit wordt namelijk verwacht dat e-bikes een steeds belangrijkere rol gaan spelen in toekomstige concepten.

Zakenreis naar Parijs geeft Adam Opel inspiratie

23 jaar nadat hij het bedrijf oprichtte – tot dat moment produceerde Opel enkel naai­machines – keerde Adam Opel terug van een zakenreis naar Parijs in 1885. Voor deze trip naar de Franse hoofdstad beschouwde hij de hoge bi als “een nieuwerwets hebbeding. Niet meer dan een modegril die even snel zal overwaaien als ze gekomen is.” Maar zijn bezoek aan Parijs deed hem snel van mening veranderen. Hij zag dat de verkoop van fietsen met groot voorwiel er succesvol was en dat ook in Engeland de fietsenverkoop bloeide. Dat inspireerde Adam Opel. Hij liet losse onderdelen aanleveren uit Engeland, en tot genoegen van zijn zonen begon hij de eerste hoge bi te bouwen. Opel verkocht zijn eerste fiets in 1886 – en zo startte de fietsproductie van het bedrijf.

Amper een jaar later begon Opel driewielers en ‘veiligheidsfietsen’ met lage wielen te produceren. Zijn zoon Karl had namelijk zo’n veiligheidsfiets meegebracht toen hij terugkwam van een studiereis over fietsproductie in Sheffield, Engeland. Bij deze fiets waren beide wielen ongeveer even groot. Bijgevolg was hij heel wat gemakkelijker te berijden dan de hoge bi, en werd de valhoogte natuurlijk sterk gereduceerd. Karl was gefascineerd door het publiek dat naar Engelse fietsrace-evenementen kwam kijken, en besloot na zijn terugkeer deel te nemen aan een race in de Palmengarten in Frankfurt – die hij prompt won.

Opklimmen tot ‘s werelds grootste fietsenfabrikant

Toen raakte alles in een stroomversnelling. Zijn eerste overwinning in Frankfurt leverde Karl vijf bestellingen voor fietsen op. En de vele overwinningen die daarop volgden, resulteerden in heel wat nieuwe bestellingen. In 1889 werden er 240 race-overwinningen behaald met Opelfietsen, en 13 daarvan waren kampioenschappen. 20 juli 1889 zou later bekendstaan als een mijlpaal in de nationale erkenning van Opelfietsen. Die dag won August Lehr, die een van de meest succesvolle fietsracers van die tijd was, het ‘wereldkampioenschap’ in Londen op een hoge bi van Opel. Dankzij deze overwinning verzwakte de Engelse invloed op de fietsenindustrie, en kregen Opelfietsen de wind in de rug. De originaliteit en het ondernemerschap van de gebroeders Opel werd in 1895 vastgelegd in een foto waar ze allemaal te zien zijn op een speciaal vijfzitsmodel – de ‘quintuplet’.

Ook de daaropvolgende jaren waren een succes. In 1899 bouwden de Opelzonen – vader Adam overleed in 1895 – de eerste auto, maar ze bleven vorderingen boeken met de fietsbusiness. Tot de jaren 20 namen ze regelmatig de beste fietsenracers in dienst, die van overwinning naar overwinning reden op Opelfietsen. En omdat de vraag naar tweewielers bleef toenemen, bracht Opel al snel een fundamentele verandering aan in zijn productiewijze: in 1923 was Opel het eerste Duitse bedrijf dat fietsen produceerde aan de band. Vanaf toen rolde er om de zeven seconden een nieuwe fiets van de assemblagelijn. Bijgevolg daalde de productieprijs, wat ook de aankoopprijs voor de klanten deed afnemen. De fiets werd zo een betaalbaar transportmiddel voor een groot deel van de bevolking. Het duurde dus niet lang voor Opel in 1925 de grootste fietsenfabrikant ter wereld werd, en een jaar later rolde de miljoenste Opelfiets van de band.

Veranderingen in de jaren 30: Opel verkoopt fietsbusiness aan NSU

In de volgende jaren had het veelbelovende bedrijf echter te kampen met enkele tegenslagen. Na de dood van Opelzonen Karl en Heinrich in 1927 en 1928, zaten broers Wilhelm en Fritz met financiële problemen omdat ze dubbele successierechten moesten betalen. Toen ze niet voldoende middelen hadden om de productiefaciliteit, die altijd op volle capaciteit had gedraaid, te renoveren, begonnen Wilhelm en Fritz naar een koper te zoeken. Het overnamebod van General Motors, de grootste autoproducent ter wereld, kwam dus als geroepen. In september 1929 werd I.J. Reuter als eerste Amerikaan benoemd tot algemeen directeur van Opel, en broers Wilhelm en Fritz werden benoemd tot leden van de toezichtsraad van Opel.

Amper een maand later, op 29 oktober 1929, bleek de verkoop een erg wijze beslissing te zijn. Door de Wall Street Crash, die ook wel bekend staat als Zwarte Dinsdag, gingen talloze bedrijven failliet. Maar de jarenlange economische crisis kon niet tornen aan de bloeiende fietsenproductie van Opel. Daar zijn verschillende redenen voor: ten eerste ging deze dochtermaatschappij van GM de crisis goed uitgerust tegemoet; ten tweede was er na de economische crisis meer vraag naar fietsen; en ten derde daalde het aantal werklozen dankzij maatregelen voor de creatie van werkgelegenheid, waardoor meer en meer mensen zich een fiets konden veroorloven.

De fabrikanten hadden echter reeds sinds lang hun blik op de autoproductie gericht: "Om al ons beschikbare personeel in te zetten voor motorisering, waar we al onze energie in willen stoppen", zoals de uitleg van het bestuur van het bedrijf luidde, besloten het management en de toezichtsraad van Adam Opel AG einde 1936 de fietsbusiness aan NSU te verkopen. De laatste Opelfiets werd geproduceerd op 15 februari 1937, wat meteen het einde betekende van een traditie van meer dan 50 jaar, waarin ongeveer 2,6 miljoen fietsen werden gebouwd.

Combinatie van traditie en innovatie: de milieuvriendelijke studie RAD e

Bijna exact 75 jaar later keerde Opel terug naar zijn roots. De milieuvriendelijke ontwerpstudie RAD e ging in maart 2012 in première op het autosalon van Genève. In het jaar dat het merk zijn 150ste verjaardag vierde, haalden de ingenieurs inspiratie uit een historisch voertuig, de Opelmotorfiets Motoclub 500 uit 1928. Net zoals het klassieke voertuig, dat ook populair was om zijn vuurrode banden, wordt het frame van de RAD e gemaakt uit elementen van geperst staal. Er kropen ook designelementen van twee passagiersvoertuigen van Opel in de ontwerptaal van de fietsenstudie: het boemerang­vormige frame lijkt erg op het design van de voorkant van de Ampera en de Zafira Tourer.

Van de eerste hoge bi tot het RAD e-concept: de fietsentraditie van Opel heeft sinds 1886 een lange weg afgelegd. In die periode veranderden niet enkel de voertuigen, maar ook de noden van onze maatschappij: vandaag de dag leven meer en meer mensen in steden. Beschikken over zoveel mogelijk diverse mobiliteitsopties, maakt dus onlosmakelijk deel uit van de toekomst. Daarom zijn fabrikanten als Opel voortdurend in verandering. Met de community voor autodelen CarUnity, het carpoolplatform flinc en de eerste stappen naar autonoom rijden, vult Opel voortdurend zijn klassieke portfolio aan waardoor het bedrijf steeds meer evolueert naar een mobiliteitsprovider.

Deel op

Lees meer over

Contact

YesYes BV
Veenstraat 10
B-3630 Maasmechelen

BTW: BE 0883 567 853

Autonieuws

Ook op


© Autonieuws. Alle rechten voorbehouden. Design door We Cre8 It.