maandag, 08 maart 2021

Autonieuws onderzoekt autodelen: structureel verlieslatend maar steeds populairder

Geschreven door  Stijn Blanckaert
Autonieuws onderzoekt autodelen: structureel verlieslatend maar steeds populairder © D'Ieteren
Autodelen.net publiceerde zopas een nieuw rapport over de autodeelmarkt in 2020. Daaruit blijkt dat het ledenaantal van autodeeldiensten én het aantal beschikbare auto’s blijvend groeit. Toch zijn er een aantal bedenkingen te maken, en niet alleen over de blijvende zware verliescijfers van alle aanbieders behalve Cambio en Dégage. 



12 aanbieders, vier types autodelen

Autodelen.net telt in haar jaarrapport 12 actieve autodeelaanbieders in ons land, waarvan een deel een eigen vloot heeft en een ander deel het delen van particuliere voertuigen faciliteert. 

Bij de autodeelinitiatieven met een eigen vloot zijn er twee types. De eerste is het “roundtrip autodelen”, zoals bij Cambio, waarbij de gebruiker de wagen na de rit terugbrengt naar de plaats waar hij oorspronkelijk stond. De tweede vorm is het zogenaamde “Free Floating autodelen”, waarbij de auto na de rit op een andere plaats kan achtergelaten worden, zoals bij Poppy.

Bij het delen van privéwagens maakt Autodelen.net dan weer een onderscheid tussen “Particulier kostendelend autodelen” en “Particulier autodelen aan marktprijs.”

In de eerst formule worden één of meerdere private wagens door verschillende buurtbewoners gebruikt in een, meestal kleinschalig, zelfstandig systeem volgens een kostendelend principe waarbij de eigenaar van de wagen geen winst maakt, maar de reële kostprijs van de wagen vergoed krijgt per gedeelde kilometer. 

De tweede vorm van delen van privéwagen is het “Particulier autodelen aan marktprijs”. Het gaat dan om bedrijven die een online platform ter beschikking stellen waarop eigenaars hun eigen auto kunnen registeren, een beetje zoals AirBnB.

Sterk stijgend aantal gebruikers

In totaal telt België volgens Autodelen.net begin 2021 bijna 150.000 autodelers die samen gebruik maken van 4.000 gedeelde wagens. Het gros van die autodelers, 134.000 mensen, maken gebruik van bijna 2.500 deelwagens van autodeeldiensten met een eigen vloot. De aanbieders van roundtrip autodelen zijn goed voor ruim 54.000 autodelers en 1.800 deelwagens. Free floating autodelen rapporteert bijna 80.000 autodelers en 690 deelwagens. Daarnaast zijn er ook ongeveer 15.000 autodelers die bijna 1.400 particuliere wagens delen op een kostendelende manier.

Dat is beduidend meer dan vroeger, en autodeeldiensten zien hun gebruikersaantal jaar na jaar stijgen. Het totaalaantal autodelers vervijfvoudigde volgens de auteurs van ongeveer 30.000 begin 2017 naar bijna 150.000 in januari van dit jaar. In 2020 steeg het aantal autodelers met 30 procent en het aantal deelwagens met 10 procent. Mooi, maar daar moeten ook enkele vragen bij gesteld worden.

Vragen over de cijfers

Autodelen.net stelt dat de 150.000 autodelers in 2020 bijna 710.000 ritten maakten met Belgische deelwagens. De meeste trips werden in het roundtrip-segment gereden (607.520). Dat komt neer op gemiddeld 11 ritten per roundtrip-gebruiker in 2020. De overige ritten werden dus afgelegd door particulier kostendelend autodelen en free floating met gemiddeld 11 en 0,8 ritten per gebruiker. Die cijfers verdienen toch wel nader onderzoek.

Zo vroegen we ons af of de 150.000 getelde gebruikers niet dubbel geteld worden? Het is niet ondenkbaar dat een gebruiker van een autodeeldienst bij meerdere aanbieders geregistreerd staat, waardoor het aantal gebruikers overschat kan zijn.

Een andere vraag is hoeveel van die 150.000 geregistreerden ook echt gebruik maken van een deelauto? Een account aanmaken zorgt dat je meegeteld wordt, maar als je dan geen gebruik maakt van een auto lijkt het concept succesvoller dan het werkelijk is, als je kijkt naar het aantal mensen dat lid is van een dergelijke dienst.

De reactie van Autodelen.net

Autonieuws contacteerde Autodelen.net en kreeg een vriendelijk antwoord van directeur Jeffrey Matthijs, die bevestigt dat ze zichzelf ook al de vraag stelden of in de 150.000 gebruikers geen personen zitten die bij meerdere diensten geregistreerd zijn. Hun huidige meetmethode laat niet toe die mogelijk dubbel getelde personen uit het totaal te schrappen. Hij geeft dan ook toe dat het zeker mogelijk is dat een deel van de gebruikers twee of meer keer geteld zijn in het totaal.

Op de vraag hoeveel geregistreerde gebruikers ook echt gebruik maken van deelauto’s antwoordt Matthys dat jezelf registreren zonder gebruik te maken van een deelauto in principe enkel mogelijk is bij Free floating-deelwagens en bij een andere soort deelplatformen, de “p2p” (Getaround), die echter nog niet in de cijfers zijn opgenomen. 

Hij bevestigt dat bij Free floating inderdaad een deel van de geregistreerden mogelijk (nog) geen gebruik maakt van de deelwagens, maar dat ze daar geen gedetailleerd zicht op hebben en dat het aantal ritten per gebruiker een indicatie geeft dat dat niet echt een probleem lijkt te zijn. Voor alle andere systemen is Matthys bovendien formeel dat alle leden ook daadwerkelijk deelwagengebruikers zijn.

Dramatische rentabiliteit. Welke toekomst?

Zelfs met een groeiend aantal gebruikers stelt zich de vraag wat de economische rentabiliteit is van autodeeldiensten. Zoals de zaken er vandaag voorstaan zijn slechts twee aanbieders winstgevend.

Het gaat dan in de eerste plaats om de bekendste -en oudste- autodeelservice in ons land, Cambio. Die dochter van de NMBS, VAB en De Lijn bestaat in ons land al sinds 2002 en is sinds 2004 in Vlaanderen actief. De drie regionale afdelingen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië zijn winstgevend. Ook de Gentse vzw Dégage zou volgens Autodelen.net winstgevend zijn, maar de jaarrekening van die dienst is niet publiek dus dat konden we niet verifiëren.

Beide initiatieven zijn hoe dan ook een uitzondering op de regel die stelt dat autodeelbedrijven in ons land structureel verlieslatend zijn.

Zo vertoont de balans van Zen Car Brussels een negatief eigen vermogen van net geen zes miljoen euro en overgedragen verliezen van € 6,3 miljoen, met een verlies over 2019 van € 800.000, waardoor het eigenlijk virtueel failliet is. 

Poppy Mobility sleept al evengoed een negatief eigen vermogen van niet minder dan € 6,5 miljoen met zich mee, met € 9,8 miljoen aan overgedragen verliezen en een negatief eindresultaat van € 5,16 miljoen in 2019. 

Ook bij Stapp.in zullen de aandeelhouders nog even moeten wachten op dividenden, met een overgedragen verlies van € 178.000 en € 44.400 in het rood in 2019. 

Daarnaast ziet ook het Gentse Partago zwarte sneeuw, met net geen € 580.000 aan overgedragen verliezen en een resterend eigen vermogen van amper € 45.000 en een verlies in 2019 van € 141.000. 

We kunnen nog wel even doorgaan met het uitpluizen van jaarrekeningen, maar deze cijfers maken alvast duidelijk dat een groeiend aantal geregistreerde gebruikers nog niet wil zeggen dat het businessmodel plots ook economisch leefbaar is. Ook het voortijdige vertrek uit ons land van een aantal deelautobedrijven zoals Zipcar (Avis Budget) en DriveNow (BMW Group) toont aan dat het om een moeilijke markt gaat.

De aanhouder wint

Of autodelen inderdaad in de plaats komt of kan komen van individuele, eigen auto’s blijft nog onduidelijk. Mogelijk zijn veel van de nieuwe leden mensen die voorheen een auto van familieleden of vrienden gebruikten, of een auto huurden bij een klassieke autoverhuurder, en dus geen “winst” in de zin dat ze hun eigen auto hebben ingeruild voor een deelauto.

Zonder blijvende kapitaalsverhogingen van aandeelhouders met een ideaal, diepe zakken en erg veel geduld, zijn de meeste deelbedrijven momenteel onrendabel, hoe goed de bedoeling en hoe groot de inzet ook. Autodelen heeft zeker een toekomst, maar zal nog zware en volgehouden investeringen vergen van de aandeelhouders…

Contact

YesYes BV
Veenstraat 10
B-3630 Maasmechelen

BTW: BE 0883 567 853

© Copyright autonieuws.be 2018 - Disclaimer & Privacy